Naar een wetboek ondernemingsrecht?

C.M. Raaijmakers

• 9789089742292

Samenvatting:

Door de gekozen opzet van het Nieuwe BW ging de samenhang van het vroegere handelsrechtelijke ondernemingsrecht verloren. Zijn innerlijke consistentie verdween. Het verbrokkelde en vormt ook niet meer een compleet geheel. De eenmansonderneming (Boek 3) is geschrapt. Vennootschappen worden geplaatst in Boek 7 en ondernemingsvormen met rechtspersoonlijkheid in Boek 2. Maar Boek 2 BW had de pretentie een gesloten stelsel van onderling sterk verschillende 'rechtspersonen' te vormen, niet van ondernemingsvormen.
Rechtspersoonlijkheid blijkt een onbruikbare noemer voor regeling van het ondernemingsrecht. Wel leidt de gekozen opzet tot een kunstmatige scheiding tussen openbare vennootschap en persoonsgebonden BV/NV, hoewel beide een juridische entiteit vormen beheerst door contractuele samenwerking. Zij groeien steeds verder uit elkaar. Bepleit wordt om de samenhang te herstellen door alle ondernemingsvormen in een nieuw Wetboek Ondernemingsrecht te integreren.
Uitgangspunt zijn de constitutionele vrijheden van ondernemerschap en associatie en de bescherming van eigendom. Ondernemer en onderneming staan centraal. Vennootschap en rechtspersoon worden onder de noemer ondernemingsvorm herenigd. Dat vereenvoudigt ook reorganisaties (overdracht en inbreng van een onderneming, omzetting, fusie en splitsing). Die worden geïntegreerd tot een samenhangend geheel. Met die vereenvoudiging plaatst Nederland zich terug in de internationale kopgroep met een dynamisch en toekomstgericht ondernemingsrecht.